Angelika Parla
Oto szczegółowe rozbicie wymagań z gramatyki i słownictwa dla podręcznika Flash 5 w podziale na poszczególne oceny szkolne.
📘 Gramatyka (Struktury językowe)W klasie 5 nacisk kładziony jest na ugruntowanie czasów teraźniejszych, wprowadzenie czasu przeszłego oraz określanie ilości i posiadania.- Czasy gramatyczne:
- Present Simple: Opisywanie rutyny dnia codziennego, obowiązków i upodobań; stosowanie przysłówków częstotliwości (always, usually, never).
- Present Continuous: Opisywanie czynności wykonywanych w danym momencie oraz planów na najbliższą przyszłość.
- Past Simple: Wprowadzenie czasu przeszłego – tworzenie zdań z czasownikiem to be w przeszłości (was/were) oraz podstawowymi czasownikami regularnymi i nieregularnymi.
- Czasowniki modalne i posiłkowe:
- Can / Can't: Wyrażanie umiejętności oraz pytania o pozwolenie.
- Must / Mustn't: Wyrażanie nakazów, zakazów i obowiązków szkolnych lub domowych.
- Have got: Konstrukcje opisujące posiadanie przedmiotów lub cech wyglądu.
- Rzeczowniki i określniki ilości:
- Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne.
- Stosowanie operatorów There is / There are oraz określeń ilościowych: some, any, much, many, a lot of.
- Stopniowanie przymiotników:
- Tworzenie stopnia wyższego (comparative) i najwyższego (superlative) dla przymiotników krótkich i długich (np. bigger, the most beautiful).
📙 Słownictwo (Tematyka leksykalna)Zakres słownictwa obejmuje najbliższe otoczenie ucznia, jego zainteresowania oraz podstawową wiedzę o świecie.- Człowiek i życie codzienne:
- Cechy charakteru, opis wyglądu zewnętrznego oraz części ciała.
- Czynności rutynowe, obowiązki domowe i czas wolny.
- Dom i otoczenie:
- Nazwy pomieszczeń, mebli, sprzętów domowych oraz opisywanie swojego pokoju.
- Miejsca w mieście (np. sklep, kino, park) oraz pytania o drogę.
- Szkoła i zainteresowania:
- Przedmioty szkolne, przybory oraz zasady panujące w klasie.
- Dyscypliny sportowe, gry, hobby oraz instrumenty muzyczne.
- Świat przyrody i pogoda:
- Nazwy zwierząt (dzikich, domowych) oraz ich części ciała.
- Zjawiska pogodowe, pory roku i klimat.
- Żywienie i zakupy:
- Produkty spożywcze, posiłki, nawyki żywieniowe.
- Podstawowe zwroty przydatne podczas kupowania jedzenia czy ubrań
- Gramatyka – Wymagania na oceny
Ocena Zakres umiejętności gramatycznych Dopuszczająca (2) Uczeń potrafi z pomocą nauczyciela zbudować proste zdania w Present Simple (np. I live in...) oraz użyć konstrukcji I have got lub There is/are. Tworzy pojedyncze przeczenia i pytania przy użyciu can. Dostateczna (3) Samodzielnie stosuje czasy Present Simple i Present Continuous w typowych zdaniach. Poprawnie używa przysłówków częstotliwości (always, never). Odróżnia rzeczowniki policzalne od niepoliczalnych przy użyciu some i any. Dobra (4) Swobodnie przełącza się między czasem teraźniejszym a przeszłym Past Simple (używa was/were oraz podstawowych czasowników regularnych). Poprawnie stopniuje większość przymiotników i bezbłędnie stosuje nakazy/zakazy (must/mustn't). Bardzo dobra (5) Samodzielnie i poprawnie stosuje pełną gramatykę z podręcznika Flash 5, w tym czasowniki nieregularne w Past Simple. Bezbłędnie dobiera określniki ilościowe (much, many, a lot of) w zależności od kontekstu zdania. Celująca (6) Swobodnie posługuje się strukturami wykraczającymi poza program klasy 5 (np. intuicyjnie stosuje konstrukcje przyszłe lub porównania złożone). Popełnia błędy niezwykle rzadko i potrafi je sam natychmiast poprawić.
📂 Szczegółowy zakres słownictwa (Tematy z Flash 5)Słownictwo w klasie 5 koncentruje się wokół następujących mikromodułów leksykalnych:- Człowiek i relacje: Cechy charakteru (kind, lazy, polite), wygląd (spiky hair, freckles), członkowie rodziny oraz codzienne emocje.
- Życie codzienne i czas wolny: Obowiązki domowe (do the dusting, vacuum the carpet), hobby, nietypowe sporty oraz formy spędzania weekendów.
- Edukacja i szkoła: Miejsca w szkole (canteen, science lab), przybory szkolne, nietypowe przedmioty lekcyjne oraz zasady zachowania.
- Dom i Miejsce zamieszkania: Rodzaje domów (cottage, block of flats), nietypowe meble, kierunki i przyimki ruchu (across, through, past) oraz pytania i udzielanie wskazówek dotyczących drogi.
- Świat przyrody i Podróże: Części ciała zwierząt (fur, claws, trunk), zjawiska pogodowe i katastrofy naturalne, środki transportu, ekologia i krajobrazy.
- Zdrowie i Odżywianie: Dolegliwości i choroby (cough, sore throat), produkty żywnościowe, opakowania (a carton of, a loaf of) oraz zamawianie jedzenia w restauracji.
📊 Kryteria oceniania ze słownictwa (Flash 5)Kryteria te określają, w jaki sposób uczeń przetwarza i wykorzystuje wyżej wymienione grupy słówek:🔴 Ocena dopuszczająca (2)- Zasób leksykalny: Zna jedynie najbardziej podstawowe, pojedyncze słowa z danego rozdziału (np. nazwy głównych przedmiotów szkolnych, podstawowe jedzenie, proste zwierzęta).
- Praca z tekstem/obrazem: Potrafi poprawnie podpisać obrazek wyrazem z podanej ramki lub połączyć słowo z jego polskim tłumaczeniem.
- Samodzielność: Wymaga ciągłej pomocy nauczyciela; ma trudności z poprawnym zapisem słów (popełnia liczne błędy ortograficzne).
🟡 Ocena dostateczna (3)- Zasób leksykalny: Opanował bazowe słownictwo umożliwiające podstawowy opis otoczenia (potrafi wymienić np. 5-6 mebli, podstawowe obowiązki domowe czy kilka cech wyglądu).
- Zastosowanie w kontekście: Potrafi uzupełnić luki w zdaniach prostymi wyrazami i dopasować definicje słów w zadaniach typu "Match".
- Kategoryzacja: Rozróżnia grupy tematyczne – potrafi oddzielić słówka związane z pogodą od słówek związanych ze szkołą.
🟢 Ocena dobra (4)- Zasób leksykalny: Swobodnie posługuje się bardziej szczegółowymi pojęciami (np. nazywa przyimki ruchu, rzadziej spotykane zwierzęta czy dolegliwości zdrowotne).
- Reagowanie językowe: Wykorzystuje słownictwo do budowania własnych, prostych zdań, a także do tworzenia krótkich dialogów (np. kupowanie biletu, pytanie o drogę).
- Ortografia i synonimy: Popełnia niewiele błędów ortograficznych, które nie zakłócają komunikacji. Zna podstawowe przeciwieństwa przymiotników.
🔵 Ocena bardzo dobra (5)- Zasób leksykalny: Posiada pełny, bogaty zasób słownictwa z każdego modułu książki Flash 5, w tym zwroty złożone i wyrażenia idiomatyczne.
- Precyzja wypowiedzi: W pracach pisemnych i wypowiedziach ustnych unika powtórzeń, dobierając precyzyjne słowa (np. zamiast stale używać nice, używa polite, helpful, exciting).
- Ortografia: Zapisuje słowa bezbłędnie lub sporadycznie popełnia drobne literówki. Płynnie podaje definicje słów po angielsku.
🟣 Ocena celująca (6)- Zasób leksykalny: Wykracza poza ramy podręcznika Flash 5, samodzielnie korzystając z dodatkowych źródeł (np. Zestawów słówek w aplikacji Quizlet od Egis).
- Przetwarzanie tekstu: Potrafi domyślić się znaczenia trudnych, nieznanych słów na podstawie kontekstu całego zdania lub dłuższego czytanego tekstu.
- Swoboda wypowiedzi: Używa bogatego języka do opisywania skomplikowanych zagadnień (np. problemów ekologicznych) w sposób naturalny i spójny.
Ocenę niedostateczną (1) otrzymuje uczeń, który nie spełnił wymagań na ocenę dopuszczającą. Według oficjalnych wymagań dla podręcznika Flash 5 oznacza to, że uczeń:
- Nie opanował podstawowego słownictwa i struktur z rozdziałów (modułów) przewidzianych dla klasy 5.
- Nie potrafi wykonać najprostszych zadań językowych, nawet z wyraźną pomocą nauczyciela.
- Nie rozumie prostych poleceń nauczyciela ani elementarnych tekstów czytanych i słuchanych.
- Błędy językowe całkowicie uniemożliwiają jakąkolwiek komunikację.
- Odmawia wykonywania zadań lub nie wykazuje żadnej chęci do nauki i poprawy swoich wyników.
W praktyce ocena ta oznacza, że braki w wiadomościach i umiejętnościach są tak duże, że uniemożliwiają uczenie się w kolejnych klasach.
- Czasy gramatyczne: