Dorota Czarny
Dostosowanie wymagań edukacyjnych
Dostosowanie wymagań edukacyjnych
Uczeń słabosłyszący:
- dbanie o spokój i ciszę w klasie, eliminowanie zbędnego hałasu w czasie zajęć;
- mówienie do dziecka wyraźnie używając normalnego głosu i intonacji, unikanie gwałtownych ruchów głową czy nadmiernej gestykulacji;
- umożliwienie dziecku odwracania się w kierunku innych kolegów odpowiadających na lekcji, co ułatwi lepsze zrozumienie ich wypowiedzi;
- zapewnienie dobrego oświetlenia klasy oraz miejsca dla dziecka w pierwszej ławce w rzędzie od okna, blisko nauczyciela, aby uczeń mógł słuchać jego wypowiedzi i jednocześnie odczytywać mowę z ust;
- upewnianie się czy polecenia kierowane do całej klasy są właściwie rozumiane przez dziecko niedosłyszące. W przypadku trudności zapewnienie mu dodatkowego wyjaśnienia, sformułowania inaczej polecenia, używając prostego, znanego dziecku słownictwa;
- dostosowanie tempa pracy;
- stosowanie w pisaniu ze słuchu tylko wyrazów lub zdań, wcześniej z dzieckiem utrwalonych, w oparciu o znane mu słownictwo w razie dużych trudności zastąpienie inną formą ćwiczeń w pisaniu, np. przepisywaniu zdań z uzupełnieniem „luk” odpowiednimi wyrazami;
- wydłużenie czasu na opanowanie koniecznych i podstawowych wiadomości zawartych w programie nauczania.
Uczeń słabowidzący:
1. Organizacja miejsca i warunków pracy:
- Zapewnienie uczniowi miejsca w sali umożliwiającego dobrą widoczność tablicy, prezentowanych materiałów i nauczyciela.
- Uwzględnienie indywidualnych potrzeb ucznia w zakresie oświetlenia – unikanie zarówno niedoświetlenia, jak i nadmiernego, rażącego światła.
- Ograniczenie czynników powodujących odblaski na tablicy, ekranie lub materiałach dydaktycznych.
- Umożliwienie uczniowi zmiany miejsca w zależności od rodzaju wykonywanego zadania.
- Zapewnienie spokojnych warunków pracy podczas zadań wymagających wzrokowego skupienia.
- Umożliwienie korzystania z pomocy optycznych i elektronicznych zgodnie z zaleceniami specjalistów.
2. Dostosowanie materiałów dydaktycznych:
- Przygotowywanie materiałów w powiększonym, czytelnym druku, dostosowanym do możliwości wzrokowych ucznia.
- Stosowanie prostych, czytelnych czcionek i odpowiedniego kontrastu między tekstem a tłem.
- Ograniczenie ilości informacji umieszczanych na jednej stronie.
- Unikanie materiałów o małym druku, niskim kontraście, nadmiernej liczbie elementów graficznych oraz nieczytelnych schematów.
- Udostępnianie uczniowi materiałów wcześniej, jeżeli pozwoli mu to na spokojne zapoznanie się z treścią.
- W razie potrzeby umożliwienie korzystania z materiałów w wersji elektronicznej, z możliwością ich powiększenia.
- Opisywanie słownie istotnych informacji przedstawianych wyłącznie w formie wizualnej.
3. Dostosowanie sposobu przekazywania informacji:
- Formułowanie poleceń w sposób jasny, krótki i jednoznaczny.
- Głośne odczytywanie treści zapisywanych na tablicy oraz najważniejszych informacji prezentowanych wizualnie.
- Informowanie ucznia o tym, gdzie na tablicy lub materiale znajduje się istotna informacja.
- Niewymaganie od ucznia przepisywania dużych ilości tekstu z tablicy.
- Sprawdzanie, czy uczeń prawidłowo odczytał polecenie i rozumie sposób wykonania zadania.
- Dopuszczenie dodatkowego czasu na zapoznanie się z materiałem wzrokowym.
4. Dostosowanie wymagań podczas pracy na lekcji:
- Wydłużenie czasu na wykonanie zadań wymagających intensywnego wysiłku wzrokowego.
- Dostosowanie liczby zadań do możliwości ucznia, szczególnie w przypadku ćwiczeń opartych na długotrwałej pracy wzrokowej.
- Umożliwienie krótkich przerw podczas dłuższych aktywności wymagających koncentracji wzrokowej.
- Akceptowanie wolniejszego tempa czytania i pisania, jeżeli wynika ono z ograniczeń wzrokowych.
- W razie potrzeby umożliwienie odpowiedzi ustnej zamiast wykonania zadania w formie pisemnej.
- Uwzględnianie trudności grafomotorycznych, jeżeli występują w związku z ograniczeniami wzrokowymi.
- Ocenianie przede wszystkim wiedzy, umiejętności i zaangażowania ucznia, a nie estetyki pisma czy szybkości wykonywania zadań.
5. Dostosowanie sprawdzianów, kart pracy i prac klasowych:
- Zapewnienie materiałów sprawdzających w odpowiednio powiększonym i czytelnym formacie.
- Zwiększenie odstępów między wierszami i zadaniami, jeżeli jest to potrzebne.
- Ograniczenie liczby elementów na stronie.
- Zapewnienie dodatkowego czasu na wykonanie sprawdzianu lub pracy klasowej, zgodnie z indywidualnymi potrzebami ucznia.
- W razie potrzeby umożliwienie korzystania z urządzeń wspomagających widzenie.
- Odczytywanie lub objaśnianie treści poleceń, jeżeli trudność w ich odczytaniu wynika z ograniczeń wzrokowych.
- Dopuszczenie odpowiedzi ustnej w sytuacjach, w których forma pisemna stanowi istotną barierę wynikającą z dysfunkcji wzroku.
6. Praca z tablicą, mapą, wykresem i materiałem graficznym
- Zapewnienie uczniowi możliwości obejrzenia materiału z odpowiedniej odległości.
- Powiększanie map, wykresów, tabel, ilustracji i schematów, gdy jest to konieczne.
- Stosowanie wyraźnych konturów i odpowiedniego kontrastu.
- Uzupełnianie informacji wizualnych opisem słownym.
- W przypadku materiałów niedostępnych wzrokowo – stosowanie alternatywnych sposobów prezentacji informacji, np. opisu słownego, materiałów dotykowych lub wersji cyfrowej.
7. Czytanie i pisanie
- Dostosowanie wielkości i rodzaju tekstu do możliwości ucznia.
- Umożliwienie korzystania z powiększalnika, lupy, tabletu, komputera lub innych pomocy wspomagających widzenie, zgodnie z potrzebami ucznia.
- Ograniczenie konieczności przepisywania tekstów.
- Zapewnienie większej ilości czasu na czytanie i wykonywanie zadań pisemnych.
- W przypadku znacznego obciążenia wzroku umożliwienie korzystania z tekstów w formie elektronicznej lub audio.
8. Ocenianie
- Uwzględnianie indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia.
- Ocenianie osiągniętych efektów pracy z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z dysfunkcji wzroku.
- Stosowanie różnych form sprawdzania wiedzy, odpowiednio do możliwości ucznia.
- Wzmacnianie pozytywne i udzielanie konkretnych informacji zwrotnych dotyczących postępów.
Dorota Czarny